حضانت فرزند

بنام خداونددادگر

حضانت فرزند هم حق است وهم تکليف

خانم سحر از تهران راجع به حق حضانت خود برفرزندان دختر وپسر خود سوال نموده به جهت اينکه موضع ازاهميت ويژه برخوردار بود برخود فرض دانستم که مطالبی بيش ازپاسخ به سوال تهيه ودراختيار خوانندگان قرار دهم.

ابتداً درتعريف مفهوم حضانت شايسته توضيح است که حضانت کلمه ايست عربی به معناي حفظ كردن ، دركنار گرفتن ، پرورش دادن و به سينه چسباندن است در قوانين  ايران تعريفي از آن ارائه نگرديده بلکه در قانون مدني ايران تحت عنوان نگاهداري و تربيت اطفال به حضانت اشاره شده است و  تعريف حضانت به عرف و رويه قضائي واگذار شده است .به موجب اصول۲۱ و۱۵۶ قانون اساسي، قونين عادی بايد از مادران در دوران بارداري و حضانت ، حمايت نمايد و نيز در صورت نبودن ولي شرعي قيموميت فرزندان به مادران شايسته سپرده شود. درجهت پاسداری ازقداست نهاد مقدس خانواده وحفظ بقای آن تعدادی از دادگاه های دادگستری به دادگاه های موضوع اصل ۲۱قانون اساسی اختصاص داده شده به عبارت رساتر تعدادی از شعبات دادگاهها ی عمومی به دادگاه خانواده  تخصيص داده شده که به دعاوی ومراجعات مربوط به خانواده رسيدگی می کنند.که سابقاٌ اين مهم توسط دادگاه مدنی خاص انجام می شد.بی شک دعاوی مربوط به

 حضانت و ملاقات اطفال نيزدر صلاحيت اين دادگاه است.

دادگاه خانواده در كليه مواردي كه مبادرت به صدور گواهي عدم امكان سازش زوجين (زن وشوهر) مي نمايد بايد ترتيب اطمينان بخشي را در خصوص نگهداري و حضانت و ميزان نفقه اطفال با توجه به وضعيت مالي و اخلاقي زوجين و با در نظر گرفتن مصلحت صغار تعيين نمايد و به موجب ماده ۱۱۶۹قانون مدني نگهداري طفل تا هفت سالگي با مادر و پس از آن با پدر است و چنانچه مادر در مدت زماني كه نگهداري طفل به او سپرده شده مجنون شده و يا ازدواج نمايد طبق ماده۱۱۷۰قانون مدنی حق حضانت از او سلب مي گردد.
برابر ماده۱۱۷۲ قانون مدنی هيچ يك از پدر ويا مادر حق ندارند از حضانت طفلي كه به آنها سپرده شده است خودداري نمايند و در صورت امتناع از سوي دادگاه ملزم مي شوند و چنانچه الزام مؤثر نباشد هزينه حضانت طفل در درجه اول از پدر و جد پدري و سپس از مادر اخذ خواهد شد .شايسته ذکر است برابرماده واحده قانون حضانت فرزندان صغير يا محجور بع مادران آنها مصوب۶/۵/۱۳۶۴ حضانت فرزندان صغير يا محجوري (حجري كه متصل به زمان صغر باشد) كه پدرشان به مقام والاي شهادت رسيده يا فوت نموده باشند با مادران آنها است مگر آنكه عدم صلاحيت آنان با حكم دادگاه ثابت شده باشد.وتعيين هزينه متعارف جهت حضانت با دادگاه است و ازدواج مادر نيز مانع از ادامه حضانت او نمي شود.
وامااگردر اثر عدم مواظبت و يا انحطاط اخلاقي پدر و مادري كه طفل تحت حضانت او است صحت جسمي يا تربيت اخلاقي طفل در معرض خطر باشد دادگاه مي تواند با تقاضاي بستگان ، قيم و يا رئيس حوزه قضائي ترتيب مقتضي ديگري را براي حضانت كودك اتخاذ نمايد .که وفق ماده۱۱۷۳قانون مدنی مواردی که ازمصاديق تعغير حضانت می باشد عبارتند از:

۱ – اعتياد زيان آور به الكل – مواد مخدر – قمار .

۲ – اشتهار به فساد اخلاق و فحشاء .

۳ – ابتلاء به بيماري رواني به تشخيص پزشكي قانوني .

۴ – سوء استفاده از طفل يا احيار او به ورود به مشاغل ضد اخلاقي مانند فساد ، فحشاء – تكدي گري ، قاچاق.

۵ – تكرار ضرب و جرح خارج از حد متعارف .

اکنون چنانچه به حكم دادگاه حضانت و نگهداري طفل بر عهده كسي قرار گيرد و پدر يا مادر يا هر شخص ديگري مانع از اجراي حكم شود يا از استرداد طفل خودداري نمايد ، برابر ماده واحدمصوب۲۲/۴/۱۳۶۵ مجلس دادگاه تا زمان اجراي حكم شخص ممتنع را بازداشت مي نمايد .

درباب حق ملاقات قابل توجه آنکه

در صورتي كه به علت طلاق و يا هر علت ديگري ابوين در يك منزل سكونت نداشته باشند دادگاه براي هر يك از ابوين كه طفل تحت حضانت او نيست حق ملاقات تعيين و تعيين جزئيات اين ملاقات با دادگاه خانواده است .

درپايان پرسش وپاسخ هائی که از اداره حقوقی قوه قضائيه  دراين خصوص انتشار يافته جهت مزيد آگاهی درج می شود

سؤال : آيا مادر به استناد حكم دادگاه دائر بر حق حضانت مي تواند براي طفل خودگذرنامه اخذ نمايد؟

جواب : ۲۴۳۸/۷– ۲۹/۷/۱۳۵۹ اداره حقوقي
اخذ شناسنامه براي اشخاص كمتر از ۱۸ سال با ولي يا قيم آنان است و حكم حضانت تأثيري در قضيه ندارد.

سؤال

: آيا پدر مي تواند از ملاقات مادر فاسد الاخلاق با فرزندش جلوگيري نمايد ؟

جواب

: ۴۴۴/۷– ۱۰/۹/۱۳۶۲ اداره حقوقي
ماده ۱۱۷۴ قانون مدني حق ملاقات طفل را براي هر يك از ابوين شناخته است بنابراين حق ملاقات را
نمي توان از مادر فاسد الاخلاق دريغ نمود ولكن مي توان اين ملاقات را در يك محيط مناسب و با حضور اشخاص مورد اعتماد برقرار كرد.

سؤال : آيا پدر مي تواند حضانت فرزندانش را در قبال مادر طفل اسقاط نمايد ؟
جواب: ۱۳۴۷ – ۴/۱/۱۳۶۱اداره حقوقی

 به موجب ماده ۱۱۶۸ قانون مدني حضانت براي ابوين هم حق است و هم تكليف .
و تكليف قابل اسقاط يا مصالحه نيست چون حقوقي كه مقنن و شارع تعيين كرده جنبه امري دارد قابل اسقاط نيست .

عزيزان می توانندسوالات خود را به ايميل lawerman83@yahoo.com ارسال وپاسخ آنرا پس از۷۲ساعت دريافت داريدبی شک نظريات دانايان علم حقوق رهگشای ما درانجام اين مهم خواهدبود

/ 2 نظر / 46 بازدید
افسانه

سلام خیلی خوب بود برات همیشه آرزوی موفقیت می کنم سیو می کنم سرفرصت بخونم