استحقاق زن به دريافت مهريه وچگونگی وصول آن

<?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" />

بنام خداونددادگر

« مهريه..؟!!! »

خانم  (ص) طي ايملي سوال نموده است كه«...  اينجانب  درسال ۶۵ با مهريه معين دويست هزار تومان به عقد داتم همسرم درآمده ام اكنون به دلائلي درخواست مهريه ام را ازشوهرم نموده ام كه متاسفانه ازپرداخت مهريه طفره ميرود وحاضر به پرداخت نيست ؟

سوال اول : آيا اينجانب مستحق دريافت مهريه ام هستم يا خير؟

سوال دوم:.درصورتي استحقاق آيا ميزان مهريه ام همان مبلغ تعين شده درعقد نامه است يا اينكه براساس تورم  اقتصادي تعين مي شود؟

سوال سوم: درصورت استحقاق چگونه مي توانم به حق قانوني خود برسم؟

پاسخ به سولات:

مقدمتاً شايسته توضيح استكه  برابر متون صريح قانون مدني  اولاً هرچيزي كه جنبه ماليت داشته باشد مي توان مهر قرار داد  وزن به مجرد وقوع عقد نكاح مالك مهريه شده وميتواند هرنوع تصرفي كه بخواهد درآن نمايد به عبارت ديگر: مهريه مال معينيا چيزي است كه قائم مقام مال است كه در عقد نكاح بر ذمه وتعهد مرد قرار ميگيرد و در صورتمطالبه زن، مردمكلف است مهريهاش را بپردازد و اين حق ارتباطيبه طلاق و نفقه نداشته ومرد نمي تواند به بهانه اينكه زنش مهريه را مطالبه نموده است وي را طلاق دهد.لكن با توجه به وضعيت معيشتي سخت خانواده ها وسنگين مهريه به دليل عرف نابهنجار مطالبه آن ازسوي زنان گاهاً موجب اضمحلال خانواده  ها گرديد ه است.لذا توصيه ميشود بدواً خانم ها نسبت به مطالبات به حق خويش به جهت حفظ كيان خانواده  صرف نظر نمايندوازطرفي به جوانان عزيز سفارش ميشود بناء زندگي رابرعقل گذاشته ودرزمان انعقاد عقد ازدواج سعي كنند اين عرف غلط را شكسته وبه ميزان مهريه اي توافق نمايند كه بتوانند به همسر خود پرداخت نمايند به گونه اي كه درزمان مطالبه زوجه بتوانند آنرا پرداخت نمايند. چراكه  عقد نكاح قرارداد بوده وطرفين ملزم به تعهدات قراردادي خود مي باشند وبه اين جمله عوام پسند كه چه كسي مهريه داده وچه كسي گرفته است  توجه ننمايند بلكه ششدانگ هوش وحواس خود را به اين مسئله معطوف دارند كه درصورتي كه همسر آتي وي مهريه را مطالبه نمود حق اوست  وبايد پرداخت نمود وقابل توجه آنكه  امروز در دادگاه خانواده شاهد بسيار ي دعاوي زنان مبني برمطالبه مهريه هستيم وچه بسيار مرداني كه صرفاً به جهت مطالبه مهريه ازسوي همسرش وعدم توانائي ايشان به پرداخت درراستاي اجراء ماده 2 قانون محكوميتهاي مالي درزندان به سرمي برند.پس بهتر آنكه جوانان درزمان عقد ازدواج به عرف غلط توجه ننموده بلكه اولاٌ با تفاهم وتعقل كامل زوجه آتي خود را انتخاب كنند.ثانياًدرميزان مهريه مبلغي را توافق نمايند كه دروسع مالي ايشان باشد . وبه خانم ها وخانواد ها نيز توصيه ميشود كه مهريه ضمانت اجراء زندگي نبود وبا تمسك به سنگين قراردادن مهريه نمي توان آتيه دختر خود را تضمين نمودواما بعد درپاسخ به سولات موصوف به استحضار خوانندگان عزيز مي رساند

پاسخ سوال اول:

آري زن به مجرد تحقق عقد نكاح مالك  مهريه ومستحق آن است  وماده قانون مدني  چنين حكايت ميكند:« ماده ۱۰۸۲ – به مجرد عقد، زن مالك مهر ميشودو ميتواند هر نوع تصرفي كه بخواهد در آن بنمايد.»ضمناً هرچند زن به محض تحقق عقد نكاح دائم مالك كل مهريه مي گردد لكن برابر ماده ۱۰۹۲ قانون مدني تا زماني كه رابطه زناشوئي في مابين زن وشوهر بقرار نشده  اگر مرد زن را طلاق بدهد زن فقط مستحق نصف مهريه خواهد بود .بديهست درصورت عدم طلاق درهرحال اعم از تحقق رابطه زناشوئي  وعدم اين رابطه، زن مستحق مطالبه كل مهريه خواهد بود.

پاسخ سوال دوم:

سابقاً به هرميزان كه مهريه درعقدنامه ذكر شده بود زوجه صرفاً استحقاق همان مبلغ را داشت لكن بر اساس تبصره الحاقي به ماده ۱۰۸۲قانون مدني مصوب ۲۹/۴/۱۳۷۶ مقرر گرديد كه  چنانچه مهريه وجه رايج باشد متناسب با تعفير شاخص قيمت سالانه زمان تاديه  نسبت به سال اجراي عقد براساس شاخص  اعلامي بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران  محاسبه  وتعين مي شود كه درپايان  عيناٌ آئين نامه مربوطه  جهت مزيد اطلاع آورده مي شود

« مهريه × متوسط شاخصبها در سال وقوع عقد ÷ متوسط شاخص بها در سال قبل از مطالبه»

 نتيجتاٌ مهريه ايشان در امسال براساس شاخص اعلامي بانك مركزي عبارات است از

18/238÷82/8×200000تومان=5400000تومان

پاسخ سوال سوم:

 درپاسخ به سوال چگونگي اقدام زوجه براياخذ مهريه  معروض ميدارد:اگر مهريه وجه نقد يادر حكم نقد مانند سكه و طلا باشد زن با در دست داشتن سند رسمي ازدواج ميتواند بهدفتر ازدواج و يا دايره اجراي ثبت (مستقر در اداره ثبت اسناد محل وقوع ازدواج) مراجعه و در فرم خاصي كه در آن دايره موجود است تقاضاي صدور اجرائيهكند. كه اداره ثبت اجرائيه را به شوهر ابلاغ كرده و به او ۱۰روز مهلت مي دهد تا طلبهمسرش را پرداخت كند. در صورتي كه شوهر در اين مدت دين خود را نپردازد زن ميتواندبا معرفي اموال و دارايي شوهر به اجراي ثبت، تقاضا كند اموال او توقيف نمايد و نيزميتواند مطالباتي را كه شوهر از اشخاص ديگري دارد و يا موجودي حسابهاي بانكي او راتوقيف نمايد.همچنين ميتواند تقاضاي توقيف حقوق شوهر را از سازمانها و مؤسسه هايدولتي و يا خصوصي داشته باشد و تا ميزان يك چهارم حقوق (مادام كه شوهر متأهل است) ونيز يك سوم آن را (در صورتي كه زن و شوهر از يكديگر جدا شوند و تا زماني كه شوهر زنديگري اختيار نكرده) توقيف كند. اگر مهريه سكه يا طلا باشد و شوهر نتواند اصل آن رابپردازد، قيمت روز مطالبه آنها (روزي كه زن آن را از طريق اجراي ثبت و يا دادگاهمطالبه ميكند) ملاك اجراي قانوني حكم است.

اما چنانچه سند ازدواج رسمي نباشد، زن برايمطالبه مهريه خود بايد از طريق تسليم دادخواست به دادگاه اقدام كند.همچنين درصورتي كه زن بخواهد درصورت عدم پرداخت مهريه ازجانب شوهر تقاضاي بازداشت ايشان تا پرداخت مهريه يا اثبات اعسار وي بنمايد درهرحال چه سند رسمي باشد وچه سند عادي  مي بايست اولاً شوهر را به ميزان مهريه مربوطه طي حكم قطعي دادگاه عمومي محكوم نمايد وپس از صدور اجرائيه از سوي اجراء احكام دادگستري  وعدم پرداخت آن   درخواست اعمال ماده 2 قانون محكوميتهاي مالي مصوب ۱۳۷۷ نمايد.

شايان توجه آنكه برابر ماده ۱۰۸۵ قانون مدني زوجه درخصوص  مطالبه مهريه از امتياز ويژه اي برخورداراست كه متاسفانه جامعه زنان وحتي مردان كمتر به اين موضوع آگاهاً وچه بسا اگر زوجين قبل از تنظيم نكاحنامه از اين حق مطلع بودند هيچگاه مردان حاضر به قبول مهريه هاي سنگين آنچناني كه متاسفانه عرف غلاط  بر جامعه تحميل نموده است  نمي شدند.اين حق دراصطلاح حقوقي مشهور است به حق حبس كه عبارات است از: حقي است كه به زوجه تعلقميگيرد و زن ميتواند بعد از عقد ازدواج، شروع رابطه زناشوئي و تمكين را منوط به اخذ مهريهنمايد كه در اينصورت شوهر مكلف است مهريه و نفقه وي را بپردازد.لكن قابل توضيح است كه به محض تحقق رابطه زناشوئي  في مابين زوجين اين حق ازبين رفته وزن ديگر نمي تواند به اين حق استناد نمايد واز تمكين امتناع نمايد.

موادقانوني :

ماده ۲ – قانون نحوه اجراي محكوميت هاي مالي: هر كسمحكوم به پرداخت مالي به ديگري شود چه به صورت استرداد عين يا قيمت يا مثل آن و ياضرر و زيان ناشي از جرم يا ديه و آن را تأديه ننمايد دادگاه او را الزام به تأديهنموده و چنانچه مالي از او در دسترس باشد آن را ضبط و به ميزان محكوميت از مال ضبطشده استيفاء مينمايد و در غير اين صورت بنا به تقاضاي محكوم له، ممتنع را در صورتيكه معسر نباشد تا زمان تأديه حبس خواهد

ماده ۱۰۷۸– هر چيزيرا كه ماليت داشته و قابل تملك نيز باشد ميتوان مهر قرار داد.

ماده ۱۰۷۹– مهربايد بين طرفين تا حدي كه رفع جهالت آنها بشود معلوم باشد.

ماده ۱۰۸۰ – تعيينمقدار مهر منوط به تراضي طرفين است.

ماده ۱۰۸۲ – به مجرد عقد، زن مالك مهر ميشودو ميتواند هر نوع تصرفي كه بخواهد در آن بنمايد

تبصره ) _الحاقي ۲۹/۴/۱۳۷۶) چنانچه مهريه وجه رايج باشد متناسب با تغيير شاخص قيمت سالانهزمان تأديه نسبت به سال اجراي عقد كه توسط بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران تعيينميگردد محاسبه و پرداخت خواد شد مگر اين كه زوجين در حين اجراي عقد به نحو ديگريتراضي كرده باشند.

ماده ۱۰۸۵ – زنميتواند تا مهر به او تسليم نشده از ايفاي وظايفي كه در مقابل شوهر دارد امتناع كندمشروط بر اينكه مهر او حال باشد. اين امتناع مسقط حق نفقه نخواهد بود.

ماده ۱۰۸۶اگر زن قبل از اخذ مهر به اختيار خود به ايفاي وظايفي كه در مقابل شوهر دارد قيامنمود ديگر نميتواند از حكم ماده قبل استفاده كند معذلك حقي كه براي مطالبه مهر داردساقط نخواهد شد.

فرمول محاسبه مهريه به نرخ روز

مهريه × متوسط شاخصبها در سال وقوع عقد ÷ متوسط شاخص بها در سال قبل از مطالبه

لازم به ذكر است كه مصوبه مطالبه مهريه به نرخ روز، كليه مهريه هاي قبل از تصويب اينتبصره را نيز در بر ميگيرد و در مواردي كه مهريه زوجه بايد از تركه زوج متوفيپرداخت شود، تاريخ فوت مبناي محاسبه مهريه خواهد بود

/ 5 نظر / 283 بازدید
محمد رضا

با سلام خدمت آقاي سعادت نيا وكيل محترم/ازاينكه به ايميل اينجانب جواب داده وپاسخ بسيار خوب شما را دريافت كردم بسيار تشكر مي كنم اميد وارم كه هميشه بتوانم از راهنمائي شما برخوردار باشم

shahram

خدا ندا را لعنت كند كه باكره نبود ولي خود را باكره جا زد و اكنون بعد از نزديكي گناهي را كه قبلا مرتكب شده را به گردن من انداخته و اكنون طلبكار هم هست!!

سلام من در دوران عقد هستم و خواهان جدايي از نامزدم هستم ولي او رضايت نمي دهد مجبور شدم مهريه ام را اجرا بگذارم الان يك سال گذشته وهنوز دادگاه حكمي صادر نكرده بكنم آيا الان مي توانم درخواست حق حبس بكنم. پدر شوهرم فوت كرده آيا مي توانم درخواست انحصار وراثت بكنم؟

زنی که عقد بسته شده ولی ازدواج نکرده و در خانه پدرش زندگی میکندآیا برای بیرون رفتن از منزل پدرش باید از شوهرش اجازه بگیرد

محمود

زن و شوهری به علت عدم تفاهم بدون وقوع طلاق جدا زندگی می کنند هم کفو نیستند زن جگو نه می تواند مهریه اش را بگیرد. در ضمن یک فرزند پسر 4 ساله هم دارند/؟